„Testy alergiczne" to potoczna nazwa kilku różnych badań, a nie jednego. W diagnostyce alergii używa się punktowych testów skórnych, testów płatkowych, oznaczeń sIgE z krwi oraz badań wieloparametrowych. Który zestaw ma sens u konkretnego pacjenta, wynika z wywiadu — dlatego dobieram go na konsultacji, a nie przed nią. Przyjmuję dorosłych i dzieci od 8. roku życia.
Jakie badania stosuje się w diagnostyce alergii
Każde z tych badań odpowiada na inne pytanie i ma inne wskazania:
- Punktowe testy skórne (PTS) — podstawowe narzędzie przy podejrzeniu uczulenia IgE-zależnego. Wykonuję je na skórze przedramienia.
- Naskórkowe testy płatkowe (NTP) — wykrywają alergię kontaktową, przy zmianach skórnych o typie wyprysku. Wykonuje się je na skórze pleców.
- Alergenowoswoiste IgE (sIgE) z krwi — potwierdzają lub wykluczają uczulenie na dane alergeny; zlecam je m.in. wtedy, gdy nie można odstawić leków przeciwalergicznych.
- Badania wieloparametrowe — oznaczenie IgE dla ponad 200 komponent alergenowych. Są drogie i u większości pacjentów niekonieczne.
- Spirometria — gdy objawy dotyczą dróg oddechowych i trzeba ocenić przepływ powietrza.
Testy skórne — wynik na tej samej wizycie
Punktowe testy skórne polegają na nałożeniu na skórę przedramienia kropelek roztworów z alergenami i nakłuciu jej lancetem. Ostrze lancetu ma 1 mm długości, przez co badanie nie jest bolesne — przypomina ukłucie owada.
Odczyt następuje po 15–20 minutach od nakłucia, więc wynik omawiamy jeszcze na tej samej wizycie. Wizyta z testami trwa dłużej niż sama konsultacja — trzeba doliczyć czas oczekiwania na odczyt.
Inaczej jest przy testach płatkowych: komory pozostają na plecach 48 godzin, a drugi odczyt następuje po 72 godzinach, więc badanie wymaga co najmniej trzech wizyt.
Jak przygotować się do testów skórnych
- Leki przeciwhistaminowe odstawia się minimum 7 dni przed badaniem.
- Miejscowe preparaty sterydowe — co najmniej 4 tygodnie przed badaniem.
- Testów nie wykonuje się w czasie infekcji, w czasie zaostrzenia dolegliwości alergicznych ani w czasie ciąży.
Jeśli leków przeciwalergicznych nie da się odstawić, zwykle zlecam zamiast tego badanie sIgE z krwi — nie trzeba do niego być na czczo ani odstawiać leków.
Gdzie wykonuje się badania
Przyjmuję w dwóch placówkach w Bielsku-Białej: w Klinice Świętego Łukasza przy ul. Bystrzańskiej 94B oraz w Szpitalu pod Bukami przy ul. Szarej 5.
Testy skórne i płatkowe wykonuję w gabinecie. Badania laboratoryjne — sIgE z krwi i badania wieloparametrowe — zlecam, a wykonują je laboratoria komercyjne. Spirometrię również zlecam; jest dostępna w obu placówkach, w których przyjmuję.
Dla kogo
Przyjmuję dorosłych oraz dzieci od 8. roku życia. Samo badanie nie ma dolnej granicy wieku — to zakres mojego gabinetu, nie ograniczenie metody. Rodziców młodszych dzieci proszę o szukanie gabinetu przyjmującego tę grupę wiekową.
Konsultacja trwa minimum 20 minut. Więcej o poszczególnych badaniach znajdziesz w dziale Badania w alergologii.
Najczęstsze pytania
Ile trwa oczekiwanie na wynik testów alergicznych?
Punktowe testy skórne odczytuje się po 15–20 minutach, na tej samej wizycie. Na wynik badania sIgE z krwi czeka się zwykle kilka godzin lub do następnego dnia. Badania wieloparametrowe trwają dłużej — zwykle 2–3 tygodnie. Testy płatkowe wymagają odczytu po 48 i po 72 godzinach.
Czy testy skórne bolą?
Ostrze lancetu ma 1 mm długości, przez co badanie nie jest bolesne — przypomina ukłucie owada.
Czy trzeba odstawić leki przed testami alergicznymi?
Przed punktowymi testami skórnymi leki przeciwhistaminowe odstawia się minimum 7 dni wcześniej, a miejscowe preparaty sterydowe co najmniej 4 tygodnie wcześniej. Przed badaniem sIgE z krwi nie trzeba odstawiać leków ani być na czczo.
Czy można wykonać testy alergiczne w czasie ciąży?
Punktowych testów skórnych nie wykonuje się w czasie ciąży. O tym, jakie badania mają wtedy sens, decyduję indywidualnie po wywiadzie.
Które badanie wybrać — testy skórne czy badanie z krwi?
Wyniki obu korelują ze sobą, ale badanie sIgE z krwi jest mniej czułe od punktowych testów skórnych i daje więcej wyników fałszywie ujemnych. Badanie z krwi zlecam wtedy, gdy nie można odstawić leków przeciwalergicznych, po ciężkiej reakcji alergicznej w wywiadzie oraz przy podejrzeniu rzadszych alergenów. O wyborze decyduję po wywiadzie.
Czy przyjmujesz dzieci na testy alergiczne?
Przyjmuję dzieci od 8. roku życia. Samo badanie nie ma dolnej granicy wieku — to zakres mojego gabinetu.
W skrócie
- „Testy alergiczne" to kilka różnych badań: testy skórne, testy płatkowe, sIgE z krwi i badania wieloparametrowe.
- Punktowe testy skórne odczytuje się po 15–20 minutach — wynik omawiamy na tej samej wizycie.
- Przed testami skórnymi odstawia się leki przeciwhistaminowe na 7 dni, a miejscowe sterydy na 4 tygodnie.
- Badania laboratoryjne i spirometrię zlecam; wykonują je placówki, w których przyjmuję.
- Sam dodatni wynik nie wystarcza do rozpoznania — ocenia się go razem z wywiadem.
- Przyjmuję dorosłych i dzieci od 8. roku życia, w dwóch placówkach w Bielsku-Białej.
Masz objawy lub pytania? Umów konsultację alergologiczną — omówimy Twój przypadek i zaplanujemy postępowanie.
Umów wizytę