Punktowe testy skórne (PTS) są podstawowym narzędziem w diagnostyce alergologicznej. Polegają na nałożeniu na skórę przedramienia kropelek z alergenami i nakłuciu jej lancetem; wynik odczytuje się po 15–20 minutach, na tej samej wizycie.
Czym są punktowe testy skórne
Ogólnym wskazaniem do wykonania PTS jest podejrzenie, że przyczyną dolegliwości jest uczulenie IgE-zależne. Sam dodatni wynik testu nie wystarcza jednak do rozpoznania — po uwzględnieniu wywiadu określam, jaką rolę ewentualne uczulenie odgrywa w powstawaniu objawów, które zgłasza pacjent.
Jak przebiega badanie
Testy punktowe wykonuję zwykle na skórze przedramienia. Badanie polega na nałożeniu na skórę kropelek roztworów zawierających alergeny, a następnie nakłuciu skóry maleńkim nożykiem — lancetem.
Kiedy poznam wynik
Odczyt następuje już po 15–20 minutach od nakłucia — wynik omawiamy na tej samej wizycie.
Wizyta z testami trwa dłużej niż sama konsultacja — trzeba doliczyć czas oczekiwania na odczyt.
Jak się przygotować do testów skórnych
Przygotowanie ma realny wpływ na to, czy wynik będzie wiarygodny. Najważniejsze zasady:
- Nie w czasie infekcji. Na badanie zgłoś się minimum 4–7 dni po jej zakończeniu.
- Nie w czasie zaostrzenia dolegliwości alergicznych.
- Leki przeciwhistaminowe odstaw minimum 7 dni przed badaniem. Na wynik wpływają też m.in. trójcykliczne leki przeciwdepresyjne oraz benzodiazepiny (leki przeciwlękowe i nasenne) — poinformuj mnie o wszystkich przyjmowanych lekach.
- Preparaty sterydowe stosowane miejscowo na skórę przedramion — nie powinny być stosowane co najmniej 4 tygodnie przed badaniem.
- W dniu badania nie smaruj przedramion balsamem ani kremem.
Od jakiego wieku wykonuję testy skórne
Samo badanie nie ma ustalonej dolnej ani górnej granicy wieku — punktowe testy skórne wykonuje się także u małych dzieci. W moim gabinecie przyjmuję dzieci od 8. roku życia i w tej grupie wykonuję testy punktowe; niemowląt i dzieci młodszych nie przyjmuję. Młodsze dzieci przyjmują poradnie alergologiczne dla dzieci.
U najmłodszych dzieci, u których wykonanie testów skórnych bywa trudne technicznie, alternatywą jest oznaczenie przeciwciał sIgE z krwi.
Nie zaleca się wykonywania punktowych testów skórnych w czasie ciąży.
Czy punktowe testy skórne są bezpieczne
PTS są badaniem bezpiecznym. Nie znaczy to jednak, że całkowicie bez odczynów — możliwe jest wystąpienie nadmiernego odczynu miejscowego oraz innej reakcji alergicznej: pokrzywki, nieżytu nosa lub napadu astmy.
Reakcja uogólniona zdarza się skrajnie rzadko — z częstością poniżej 0,02% przypadków.
Najczęstsze pytania
Czy testy skórne bolą?
Badanie nie jest bolesne — przypomina ukłucie owada. Ostrze lancetu, którym nakłuwa się skórę, ma 1 mm długości.
Kiedy poznam wynik testów skórnych?
Odczyt następuje po 15–20 minutach od nakłucia — wynik omawiamy na tej samej wizycie.
Jak długo przed testami trzeba odstawić leki przeciwhistaminowe?
Minimum 7 dni przed badaniem. Na wynik wpływają też m.in. trójcykliczne leki przeciwdepresyjne i benzodiazepiny, dlatego proszę poinformować mnie o wszystkich przyjmowanych lekach.
Od jakiego wieku wykonuje Pani testy skórne u dzieci?
Samo badanie nie ma dolnej granicy wieku, ale w moim gabinecie przyjmuję dzieci od 8. roku życia i w tej grupie wykonuję testy skórne. Młodszych dzieci nie przyjmuję.
Czy testy skórne można wykonać w ciąży?
Nie zaleca się wykonywania punktowych testów skórnych w czasie ciąży.
Czy punktowe testy skórne są bezpieczne?
Tak, PTS są badaniem bezpiecznym. Możliwe jest wystąpienie nadmiernego odczynu miejscowego lub innej reakcji alergicznej — pokrzywki, nieżytu nosa czy napadu astmy. Reakcja uogólniona zdarza się skrajnie rzadko, z częstością poniżej 0,02% przypadków.
W skrócie
- Punktowe testy skórne wykonuje się na skórze przedramienia, nakłuwając ją lancetem o ostrzu 1 mm — badanie nie jest bolesne.
- Odczyt następuje po 15–20 minutach, więc wynik omawiamy na tej samej wizycie.
- Leki przeciwhistaminowe odstawia się minimum 7 dni przed badaniem; miejscowe preparaty sterydowe — co najmniej 4 tygodnie.
- Testów nie wykonuje się w czasie infekcji ani zaostrzenia dolegliwości alergicznych, ani w czasie ciąży.
- Samo badanie nie ma dolnej granicy wieku; w moim gabinecie przyjmuję dzieci od 8. roku życia.
- Sam dodatni wynik nie wystarcza do rozpoznania — jego znaczenie ocenia się razem z wywiadem.
Masz objawy lub pytania? Umów konsultację alergologiczną — omówimy Twój przypadek i zaplanujemy postępowanie.
Umów wizytę