Astma oskrzelowa charakteryzuje się przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych. Typowe objawy to świszczący oddech, duszność, uczucie ściskania w klatce piersiowej i kaszel — o zmiennej częstości i nasileniu — oraz utrudnienie wydechowego przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Najczęstszą postacią jest astma alergiczna.
Objawy astmy
Do typowych objawów należą świszczący oddech, duszność, uczucie ściskania w klatce piersiowej i kaszel. Charakterystyczna jest ich zmienna częstość i nasilenie — objawy nie muszą występować codziennie.
Towarzyszy im utrudnienie wydechowego przepływu powietrza przez drogi oddechowe, również o zmiennym nasileniu.
Astma alergiczna a niealergiczna
Wiele objawów astmy alergicznej i niealergicznej jest takich samych — różnica polega na przyczynie. Astma alergiczna jest wywołana uczuleniem na wdychane alergeny.
Astma alergiczna najczęściej rozpoczyna się w dzieciństwie i często współistnieją z nią inne choroby atopowe: atopowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie spojówek i alergiczny nieżyt nosa. Wywiad rodzinny w kierunku astmy lub innych chorób atopowych bywa dodatni.
W astmie alergicznej wyniki testów skórnych z alergenami wziewnymi są zwykle dodatnie, a we krwi stwierdza się alergenowo swoiste przeciwciała IgE.
Co wyzwala napady astmy
- Zakażenia układu oddechowego.
- Alergeny środowiska zewnętrznego i wewnątrz pomieszczeń.
- Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego i wewnątrz pomieszczeń.
- Wysiłek fizyczny.
- Bardzo silne emocje (śmiech, płacz, złość) lub zaburzenia psychiczne, na przykład napady paniki.
- Zmiany pogody.
- Alergeny pokarmowe — bardzo rzadko; na przykład dodatki do żywności, takie jak siarczyny zawarte w napojach i suszonych owocach.
- Leki: β-blokery, a rzadko u dzieci również kwas acetylosalicylowy i niesteroidowe leki przeciwzapalne będące inhibitorami cyklooksygenazy 1.
- Dym tytoniowy — palenie czynne i bierne.
- Czynniki drażniące, na przykład aerozole używane w gospodarstwie domowym czy opary farb.
Jakie badania wykonuje się przy podejrzeniu astmy
Podstawowym badaniem w diagnostyce chorób obturacyjnych układu oddechowego jest spirometria. Przy podejrzeniu postaci alergicznej wykonuje się dodatkowo punktowe testy skórne z alergenami wziewnymi lub oznaczenie swoistych IgE.
Co dalej po rozpoznaniu
Leczenie opiera się na farmakoterapii. U wybranych pacjentów z astmą ciężką stosuje się leczenie biologiczne. Odczulanie zmniejsza natomiast ryzyko rozwoju astmy u osób z alergią — więcej w artykule o immunoterapii alergenowej.
Najczęstsze pytania
Jakie są typowe objawy astmy?
Świszczący oddech, duszność, uczucie ściskania w klatce piersiowej i kaszel — o zmiennej częstości i nasileniu — oraz utrudnienie wydechowego przepływu powietrza przez drogi oddechowe.
Czym różni się astma alergiczna od niealergicznej?
Wiele objawów jest takich samych. Astma alergiczna jest wywołana uczuleniem na wdychane alergeny, najczęściej rozpoczyna się w dzieciństwie i często współistnieje z innymi chorobami atopowymi.
Czy wysiłek fizyczny może wywołać napad astmy?
Tak, wysiłek fizyczny należy do czynników wyzwalających napady astmy — obok zakażeń układu oddechowego, alergenów, zanieczyszczeń powietrza, silnych emocji, zmian pogody, dymu tytoniowego i czynników drażniących.
Czy leki mogą nasilać astmę?
Tak. Do czynników wyzwalających należą β-blokery, a rzadko u dzieci również kwas acetylosalicylowy i niesteroidowe leki przeciwzapalne będące inhibitorami cyklooksygenazy 1.
Czy astma alergiczna często występuje razem z innymi chorobami?
Tak. Często współistnieją atopowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie spojówek i alergiczny nieżyt nosa. Wywiad rodzinny w kierunku astmy lub innych chorób atopowych bywa dodatni.
W skrócie
- Astma to przewlekłe zapalenie dróg oddechowych; objawy mają zmienną częstość i nasilenie.
- Typowe objawy: świszczący oddech, duszność, ściskanie w klatce piersiowej, kaszel.
- Astma alergiczna jest najczęstszą postacią i wywołuje ją uczulenie na wdychane alergeny.
- Napady wyzwalają m.in. infekcje, alergeny, zanieczyszczenia, wysiłek, silne emocje, zmiany pogody, dym tytoniowy i niektóre leki.
- W postaci alergicznej testy skórne są zwykle dodatnie, a we krwi obecne są swoiste IgE.
Źródła
- Alergologia. Podręcznik specjalistyczny, red. K. Jahnz-Różyk, M. Kupczyk, P. Gajewski, Kraków, Medycyna Praktyczna 2024.
Masz objawy lub pytania? Umów konsultację alergologiczną — omówimy Twój przypadek i zaplanujemy postępowanie.
Umów wizytę