Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to zapalenie błony śluzowej nosa. Objawia się wyciekaniem wydzieliny z nosa lub ściekaniem jej po tylnej ścianie gardła, kichaniem, zatkaniem lub świądem nosa. Powodują go alergeny sezonowe i całoroczne — na przykład pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, alergeny zwierząt i grzyby pleśniowe.
Objawy alergicznego nieżytu nosa
Do typowych objawów należą: wyciekanie wydzieliny z nosa lub ściekanie jej po tylnej ścianie gardła, kichanie, zatkanie nosa oraz świąd nosa.
Pamiętaj, że poza ANN rozróżniamy wiele innych typów nieżytów nosa — między innymi infekcyjny, pokarmowy, hormonalny, polekowy czy zanikowy. Podobne objawy nie oznaczają jeszcze alergii.
Co wywołuje alergiczny nieżyt nosa
ANN jest spowodowany uczuleniem na alergeny sezonowe i całoroczne:
- Pyłki roślin (zwłaszcza wiatropylnych) — w Polsce najczęściej pyłki traw i roślin uprawnych, chwastów (bylica pospolita) oraz drzew (brzoza).
- Alergeny roztoczy kurzu domowego i roztoczy magazynowych.
- Naskórek i wydzieliny zwierząt (ślina, mocz) — kota, psa, gryzoni, konia.
- Grzyby pleśniowe.
Alergeny zawodowe
- Związki o dużej masie cząsteczkowej — na przykład lateks, pył z ziaren zbóż.
- Związki o małej masie cząsteczkowej — na przykład metale.
Jak rozpoznaje się alergiczny nieżyt nosa
Do diagnostyki ANN służą punktowe testy skórne z alergenami wziewnymi oraz pomiar swoistych przeciwciał IgE w surowicy.
Lokalny alergiczny nieżyt nosa (LAR)
Istnieje postać ANN nazywana lokalnym alergicznym nieżytem nosa (LAR), w której wyniki testów skórnych i badań z krwi są ujemne.
Można ją rozpoznać jedynie na podstawie donosowej próby prowokacji z alergenem — badanie to jest jednak aktualnie w Polsce praktycznie nie wykonywane.
Co dalej po rozpoznaniu
W leczeniu alergicznego nieżytu nosa stosuje się farmakoterapię, a u części pacjentów immunoterapię alergenową. Pomocne są też metody ograniczania kontaktu z alergenem.
Najczęstsze pytania
Po czym poznać, że katar jest alergiczny, a nie infekcyjny?
Alergiczny nieżyt nosa daje wyciek wydzieliny lub ściekanie jej po tylnej ścianie gardła, kichanie, zatkanie i świąd nosa. Podobne objawy dają jednak inne nieżyty — infekcyjny, pokarmowy, hormonalny, polekowy czy zanikowy — dlatego samo podobieństwo objawów nie wystarcza do rozpoznania.
Jakie alergeny najczęściej wywołują alergiczny nieżyt nosa w Polsce?
Pyłki traw i roślin uprawnych, chwastów (bylica pospolita) oraz drzew (brzoza), a także roztocza kurzu domowego, naskórek i wydzieliny zwierząt oraz grzyby pleśniowe.
Jakie badania wykonuje się przy alergicznym nieżycie nosa?
Punktowe testy skórne z alergenami wziewnymi oraz pomiar swoistych przeciwciał IgE w surowicy.
Czy alergiczny nieżyt nosa może dawać ujemne wyniki testów?
Tak. Istnieje postać nazywana lokalnym alergicznym nieżytem nosa (LAR), w której wyniki testów skórnych i badań z krwi są ujemne. Rozpoznaje się ją donosową próbą prowokacji z alergenem, a to badanie jest aktualnie w Polsce praktycznie nie wykonywane.
Czy alergiczny nieżyt nosa może być chorobą zawodową?
Może być wywołany alergenami zawodowymi — związkami o dużej masie cząsteczkowej, takimi jak lateks czy pył z ziaren zbóż, oraz o małej masie cząsteczkowej, na przykład metalami.
W skrócie
- ANN to zapalenie błony śluzowej nosa: wyciek wydzieliny, kichanie, zatkanie i świąd nosa.
- Przyczyny to pyłki (w Polsce najczęściej traw, chwastów i drzew), roztocza kurzu domowego, alergeny zwierząt i pleśnie.
- Diagnostyka opiera się na punktowych testach skórnych i pomiarze swoistych IgE w surowicy.
- W postaci lokalnej (LAR) wyniki tych badań są ujemne.
- Podobne objawy dają inne nieżyty nosa — infekcyjny, hormonalny, polekowy — dlatego samo podobieństwo objawów nie wystarcza do rozpoznania.
Źródła
- Alergologia. Podręcznik specjalistyczny, red. K. Jahnz-Różyk, M. Kupczyk, P. Gajewski, Kraków, Medycyna Praktyczna 2024.
- Standardy w alergologii, red. J. Kruszewski, M. L. Kowalski, M. Kulus, 2019.
Masz objawy lub pytania? Umów konsultację alergologiczną — omówimy Twój przypadek i zaplanujemy postępowanie.
Umów wizytę